Baltic Pipe to realny, funkcjonujący gazociąg łączący złoża w Norwegii z Polską i Danią, obsługiwany przez spółkę GAZ-SYSTEM. Nazwa tej inwestycji infrastrukturalnej jest jednak od 2022 roku regularnie wykorzystywana w fałszywych reklamach inwestycyjnych, niemających żadnego związku z rzeczywistym projektem. Ten artykuł wyjaśnia, czym jest Baltic Pipe oraz jak działa mechanizm oszustwa posługującego się tą nazwą.
Czym faktycznie jest Baltic Pipe?
Baltic Pipe to polsko-duński gazociąg otwarty oficjalnie we wrześniu 2022 roku, umożliwiający transport gazu z Norwegii na rynek polski oraz do krajów sąsiednich. Projekt jest realizowany i obsługiwany przez spółkę GAZ-SYSTEM, operatora systemu przesyłowego gazu w Polsce.
Baltic Pipe jako infrastruktura przesyłowa nie jest spółką notowaną na giełdzie i nie oferuje możliwości zakupu akcji ani udziałów przez osoby prywatne. GAZ-SYSTEM publicznie informuje na swojej stronie internetowej, że nie prowadzi żadnych działań nakłaniających do inwestowania w związku z tym projektem.
Mimo to nazwa Baltic Pipe pojawia się regularnie w fałszywych reklamach internetowych, obok innych spółek Skarbu Państwa takich jak PKN Orlen czy PGNiG, których wizerunek jest wykorzystywany w analogiczny sposób.
Jak działa oszustwo na Baltic Pipe?
Mechanizm rozpoczyna się od reklamy w mediach społecznościowych lub wynikach wyszukiwania, obiecującej wysoki, pewny zysk z inwestycji w akcje Baltic Pipe. Reklamy te wykorzystywały między innymi zmontowane nagrania z udziałem znanych osób, w tym polityków, sugerujące ich udział w rzekomym programie inwestycyjnym.
Po kliknięciu reklamy i wypełnieniu formularza kontaktowego z ofiarą kontaktuje się osoba przedstawiająca się jako konsultant, która przekonuje do wpłaty pierwszej, niewielkiej kwoty. Po odnotowaniu fikcyjnego zysku ofiara jest namawiana do zwiększenia wpłaty, a w części przypadków proszona jest o zainstalowanie programu do zdalnego zarządzania pulpitem lub o przekazanie kolejnych środków kurierowi osobiście.
Według danych Zespołu Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego działającego przy Komisji Nadzoru Finansowego, od stycznia do sierpnia 2022 roku zgłoszono ponad 11 tysięcy fałszywych reklam inwestycyjnych, z czego większość dotyczyła podszywania się pod PKN Orlen, a od 2023 roku coraz częściej pod PGNiG oraz Baltic Pipe.
Jakie sygnały ostrzegawcze warto znać?
Sygnałem ostrzegawczym jest reklama obiecująca wysoki, pewny zysk z inwestycji w spółkę Skarbu Państwa, powołująca się na wizerunek znanego polityka, celebryty lub materiał wideo pochodzący z oficjalnego wydarzenia, wykorzystany bez zgody w innym kontekście.
Kolejnym sygnałem jest strona docelowa niezwiązana z oficjalną domeną spółki, o której mowa w reklamie, oraz formularz proszący jedynie o numer telefonu lub adres e-mail w zamian za rzekomy kontakt konsultanta.
Presja czasu, żądanie kolejnych wpłat na rzekome opłaty aktywacyjne lub podatkowe oraz prośba o zainstalowanie oprogramowania do zdalnego dostępu odpowiadają ogólnemu schematowi opisanemu w artykule o fałszywych platformach inwestycyjnych.
Co zrobić po utracie środków?
Osoby, które dokonały wpłaty w ramach opisanego mechanizmu, nie powinny przekazywać kolejnych środków, nawet jeśli usłyszą, że dodatkowa opłata jest ostatnią przed wypłatą zysków. Zalecane jest zebranie dokumentacji obejmującej zrzuty ekranu reklamy i strony, potwierdzenia przelewów oraz treść korespondencji z rzekomym konsultantem.
Jeśli doszło do udostępnienia zdalnego dostępu do komputera lub zalogowania się do bankowości internetowej podczas takiego połączenia, zalecana jest natychmiastowa zmiana haseł z innego urządzenia oraz kontakt z bankiem w celu zablokowania dalszych transakcji.
Zgłoszenie sprawy na policji oraz konsultacja z podmiotem zajmującym się cyberśledztwem powinny nastąpić możliwie szybko, ponieważ czas ma znaczenie dla możliwości zabezpieczenia środków i zidentyfikowania sprawców.
Gdzie szukać więcej o innych schematach?
Wariant tego samego oszustwa, w którym ofiara jest proszona o zainstalowanie oprogramowania do zdalnego dostępu w celu rzekomej pomocy w wypłacie środków, opisujemy w artykułach o programach HopToDesk, SmartConnect, TeamViewer oraz RustDesk, a ogólny schemat rozpoznawania fałszywych platform inwestycyjnych w głównym artykule na ten temat.
Źródła i metodologia: informacje o gazociągu Baltic Pipe pochodzą z publicznych komunikatów spółki GAZ-SYSTEM. Dane statystyczne dotyczące skali fałszywych reklam pochodzą z raportów Zespołu Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego przy Komisji Nadzoru Finansowego oraz z relacji medialnych opisujących konkretne przypadki zgłoszone na policję.
Osoby rozpoznające opisany mechanizm z własnego doświadczenia mogą skontaktować się z zespołem Safe Idea pod numerem +48 570 112 997 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. W przypadku podejrzenia oszustwa inwestycyjnego zalecana jest indywidualna konsultacja z prawnikiem lub właściwymi organami ścigania.